Zaznacz stronę
Alimenty w trakcie trwania małżeństwa
19 Lut, 2021
Adwokat Joanna Wanat

Zgodnie z art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli. Podkreślenia wymaga jednak, że zadośćuczynienie temu obowiązkowi może polegać także, w całości lub w części, na osobistych staraniach o wychowanie dzieci i na pracy we wspólnym gospodarstwie domowym.

Wskazana regulacja ma charakter normy bezwzględnie obowiązującej. Wszelkie porozumienia małżonków konkretyzujące ich obowiązki, a sprzeczne z treścią art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego są zatem nieważne. Podkreślenia wymaga, że obowiązek przyczyniania się do zaspakajania potrzeb rodziny nie jest nieograniczony, lecz został uzależniony od sił oraz możliwości zarobkowych i majątkowych małżonków. W ten sposób zawsze istotny jest wgląd w sytuację każdego z małżonków indywidualnie. Ponadto przepis ten wskazuje na możliwości zarobkowe, a nie faktycznie uzyskiwane przez małżonka dochody. Oznacza to, że brana pod uwagę winna być wysokość dochodów, jakie każdy małżonek mógłby osiągnąć, wykorzystując w pełni swoje możliwości, a w szczególności wykształcenie.

Nie bez znaczenia jest też fakt, iż dla aktualizacji omawianego obowiązku alimentacyjnego nie jest konieczne posiadanie przez małżonków wspólnych dzieci. Rodzinę tworzą także bezdzietni małżonkowie i każdemu z nich przysługuje roszczenie względem drugiego o przyczynianie się do zaspakajania potrzeb, które odpowiadają sumie potrzeb obojga małżonków. Istotnym jest również, iż stopa życiowa małżonków winna być taka sama przez cały czas trwania związku małżeńskiego. Podkreślenia wymaga, że faktyczne rozłączenie małżonków nie powoduje wygaśnięcia tegoż obowiązku. W praktyce bowiem, małżonkowie którzy podjęli decyzję o rozstaniu i nie mieszkają już razem, a może nawet zainicjowali już postępowanie o rozwód – nadal są wzajemnie zobowiązani do zaspakajania potrzeb rodziny, która formalnie nadal istnieje do czasu wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia o rozwodzie.

Na marginesie należy wskazać, iż obowiązek alimentacyjny z art. 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego istnieje niezależnie od obowiązującego małżonków ustroju majątkowego. Oznacza to, że bez względu na to czy w małżonkowie mają wspólność czy rozdzielność majątkową, nadal są zobowiązani do zaspakajania bieżących potrzeb rodziny, która założyli poprzez zawarcie związku małżeńskiego.

W świetle powyższego każdemu z małżonków przysługuje roszczenie o środki finansowe na utrzymanie rodziny (roszczenie alimentacyjne) od małżonka, który nie przyczynia się do zaspokojenia potrzeb rodziny.