Zaznacz stronę
Solidarna odpowiedzialność małżonków
18 Mar, 2021
Adwokat Joanna Wanat

Zgodnie z art. 30 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny. Niemniej jednak z ważnych powodów sąd może na żądanie jednego z małżonków postanowić, że za powyższe zobowiązania odpowiedzialny jest tylko ten małżonek, który je zaciągnął, a postanowienie to może być uchylone w razie zmiany okoliczności. Co więcej, względem osób trzecich wyłączenie odpowiedzialności solidarnej jest skuteczne, jeżeli było im wiadome.

Na wstępie wymaga objaśnienia czym właściwie jest solidarna odpowiedzialność dłużników. Została ona uregulowana w art. 366 Kodeksu cywilnego i oznacza, że kilku dłużników może być  zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). Ponadto aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani. Zatem odnosząc tę regulację Kodeksu cywilnego do treści art. 30 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, należy wskazać, iż jeżeli jeden z małżonków zaciągnie zobowiązanie celem zaspokojenia potrzeb rodziny to wierzyciel może żądać zaspokojenia roszczenia od każdego z małżonków z osobna lub od obojga łącznie. W ten sposób małżonek, który nie był stroną czynności prawnej (np. nie dokonywał transakcji zakupu) również może odpowiadać przed wierzycielem.

Podkreślenia wymaga, że przepis ten stosuje się bez względu na ustrój majątkowy panujący w małżeństwie (ustawowa wspólność majątkowa małżeńska, rozdzielność majątkowa), a także bez znaczenia jest pozostawanie lub niepozostawanie przez małżonków we wspólnym pożyciu. Zwrócić należy jednak uwagę, że może on nie mieć jednak zastosowania na przykład, kiedy małżonkowie znajdują się w separacji faktycznej i nie mają wspólnych dzieci. Tym samym brak jest de facto spraw związanych z zaspokojeniem potrzeb rodziny. Niemniej jednak każda sprawa winna być rozpatrywana indywidualnie i przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Solidarna odpowiedzialność małżonków może zostać ograniczona, lecz tylko z ważnych powodów i to jedynie jeżeli sąd tak postanowi. Brak jest definicji pojęcia „ważne powody”, ani katalogu wskazującego na konkretne argumenty przemawiające za ograniczeniem odpowiedzialności małżonka. Niemniej jednak można je postrzegać jako takie postępowanie małżonka w sprawach majątkowych, które może poważnie narażać interes współmałżonka lub rodziny poprzez jego lekkomyślne, rozrzutne lub złośliwe działanie.